Elma Bos, Managing Director bij Buck Consultants N.V., was één van de gastsprekers. Zij gaf een presentatie over de duurzaamheid van het pensioenstelsel op Curaçao, voor zowel de AOV als de aanvullende verzekering, en alle bedreigingen die op ons afkomen. “Eén van de bedreigingen is dat het AOV niet meer financierbaar is. Ouderen gaan steeds langer leven maar gaan toch al met hun zestigste jaar op pensioen. Dus waar we vijftig jaar geleden vanaf de 60ste leeftijd rond de 12 jaar van ons pensioen genoten, is dat nu 18 tot 20 jaar. Dat moeten we echter met dezelfde premie ophoesten.”

Een andere bedreiging is dat de rente gaat dalen, enerzijds door de economische crisis, anderzijds door ontmanteling van de Nederlande Antillen. Door die ontmanteling zal er een andere bevolkingssamenstelling ontstaan. Bos: “De gemiddelde leeftijd van de bevolking van Sint Maarten ligt een stukje lager dan dat van Curaçao. Dus als je de eilanden los gaat koppelen, zal de bevolking op Curaçao gemiddeld ouder zijn dan nu het geval is in de Nederlandse Antillen. Dat heeft ook weer gevolgen voor de financiering van de AOV. “

Als we geen maatregelen nemen, waarschuwt Bos, dan lijkt het erop dat we in 2017-2018 de penisoenuitkeringen niet meer kunnen betalen. “Nu al is het zo dat we meer uitkeringen uitkeren dan dat we premies binnen halen. Er is nu nog een schommelfonds, een reserve voor de AOV. Maar als we zo doorgaan en er komt geen oplossing, dan is dat fonds rond 2017-2018 helemaal op. Om de ouderen tegen die tijd toch door te kunnen betalen, zal het geld uit de belasting betaald moeten worden. Of we moeten de premie van de AOV van 13% nu naar 20 of 25 % verhogen, of de pensioenleeftijd moet omhoog,” zegt Bos.

Haar advies is dan ook om zo snel mogelijk een onderzoek te verrichten naar de beste oplossing, of een combinate van oplossingen. Als we alleen de pensioenleeftijd verhogen van 60 jaar nu naar 65 jaar, dan zal het schommelfonds in 2030 op zijn. “Dat is dus alleen maar uitstel van executie”, aldus Bos.

Joke Verbaan, Manager bij De Hoop in Nederland gaf de zaal meer inzicht in de pensioenssituatie in Nederland. Tijdens de kredietcrisis raakten veel pensioenfondsen onder water. Hoe kon dit gebeuren en valt de schade mee of tegen? Verbaan vertelde wat Nederland goed heeft gedaan, maar vooral ook wat niet goed ging en wat Curaçao zeker niet na moet doen. “Wat zou Curaçao beter kunnen doen?”, legde ze het publiek voor. “Waarom gaan jullie geen pensioenlessen geven op scholen bijvoorbeeld? Maak het pensioenverhaal een stuk begrijpelijker. Zorg voor een denktank en denk “out of the box”. Het is tijd voor actie”, aldus Verbaan.

Aftab Ali ging als lid van het Executive Team van Guardian Life, zusteronderneming van Fatum en gevestigd in Trinidad & Tobago, in op de (financiële) gevolgen van vergrijzing voor de sociale zekerheid. Ali gaf aan dat de ‘aging polulation syndrom’ het Caribisch gebied nu ook heeft bereikt. Ali: “Voorheen had het Caribisch gebied een jongere populatie dan de rest van de wereld, maar nu is het syndroom ook onze kant opgekomen. En dit heeft grote financiële gevolgen op ons systeem van social zekerheid.”

Ali legde tijdens zijn presentatie een aantal statistische gegevens voor. “Over de volgende 30 jaar zullen we grote verschillen zien in het leeftijdsprofiel van de bevolking. Het aantal pensioengerechtigden (van 60 jaar en ouder) zal verdriedubbeld worden in de komende 30 a 40 jaar, terwijl anderszijds het aantal werkenden zal verlagen met ongeveer 20% in de komende 30 a 40 jaar.”

Ouderen blijven tegenwoordig langer leven en door de verbeterde medische zorg en een gezondere levenstijl. Maar het is ook een feit dat er minder kinderen worden geboren. Minder kinderen betekent dat er minder mensen gaan werken, wat weer effect heeft op de belastinginkomsten. “We keren dus meer pensioenen uit, terwijl er minder mensen werken. De verhouding is uit balans en dat kunnen we niet lang meer volhouden.”

Dick Erdman, adviseur van de Dutch Caribbean Securities Exchange (DCSX), wierp tijdens zijn presentatie meer licht op de DCSX en de voordelen die een eigen beurs met zich meebrengt. Hij gaf informatie over de werking van DCSX, hoe de beurs een extra stimulans geeft aan het ondernemersklimaat en een diversificatie binnen vermogensbeheer betekent, hoe je als bedrijf een notering krijgt en hoe het toezicht is geregeld.

“Last but not least” gaf Steven Martina, Managing Director Fatum Caribbean Curaçao, een flitsende presentatie met als title “the Curaçao age Tsunami”, waarin hij de problemen aangaf waar we op Curaçao mee kampen. “We hebben een grote uitdaging. We worden ouder en gezonder, we leven dus langer en dat heeft gevolgen op diverse aspecten. Onder meer op ons sociale zekerheidssysteem. Hoe kunnen we ons gereed maken, hoe kunnen we onze toekomst vorm gaan geven?”

Als we zo doorgaan, gaf Martina aan, dan zal de bestaande premium worden verdriedubbeld. “We zullen dus in actie moeten komen. We moeten de mensen bewust gaan maken van de situatie. De sociale partners spelen een hele belangrijke rol, samen met de regering en de verzekeringsinstanties. Belangrijk is dat we een ‘collective mindset’ creeeren bij alle belangengroepen, de regering, de stakeholders, de werkners en werkgevers, etc.”